วันอังคารที่ ๒๒ กรกฎาคม ๒๕๖๘ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินไปยังกองวิชาประวัติศาสตร์ ส่วนการศึกษา โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า อำเภอเมือง จังหวัดนครนายก ทรงเป็นประธานเปิดการสัมมนาวิชาการประจำปีเฉลิมพระเกียรติ "พลเอกหญิง ศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร. สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เนื่องในโอกาสทรงเจริญพระชนมายุ ครบ ๗๐ พรรษา ๒ เมษายน ๒๕๖๘" เรื่อง "เรื่องเล่าจากการเสด็จพระราชดำเนินเยือนจีน” และการสัมมนาประจำปีของหอจดหมายเหตุต่างประเทศ ทูลกระหม่อมอาจารย์ ครั้งที่ ๘ จัดโดยโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า และสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ ซึ่งมีนักเรียนนายร้อย โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า และผู้เข้าทรงคุณวุฒิจากสถาบันการศึกษาต่าง ๆ เข้าร่วมการสัมมนาดังกล่าว

โอกาสนี้ ทรงแสดงปาฐกถาพิเศษเรื่อง "เรื่องเล่าจากการเสด็จพระราชดำเนินเยือนจีน" ทรงถ่ายทอดประสบการณ์ในการเสด็จพระราชดำเนินเยือนสาธารณรัฐประชาชนจีน และได้เข้าเยี่ยมชมหอจดหมายเหตุ หอสมุด และสถาบันการศึกษาหลายแห่ง ซึ่งได้มีการจดบันทึกข้อมูล และเรื่องราวต่างๆ รวมถึงมีการแปลเอกสารต่างๆ ด้วยพระองค์เอง ซึ่งต่อมาได้มีการส่งเสริมให้อาจารย์ และนักวิชาการ เดินทางไปหอจดหมายเหตุต่างประเทศ เพื่อเก็บเอกสารในรูปแบบดิจิทัล ซึ่งเป็นประโยชน์ยิ่งในการสามารถเข้าถึงข้อมูล และพัฒนาความรู้ นอกจากนี้ ทรงได้ถ่ายทอดประสบการณ์การเดินทางไปสถานที่ประวัติศาสตร์สำคัญของจีนผ่านหนังสือ “มุ่งไกลในรอยทราย” และ การเผยแพร่ หนังสือ “The Art of Mogao Grottoes in Dunhuang” ซึ่งเป็นหนังสือที่รวบรวมวัฒนธรรมบนเส้นทางสายไหมโบราณ เป็นแหล่งรวมศิลปะทางพุทธศาสนาที่งดงามที่สุดแห่งหนึ่งของโลก อีกทั้ง ทรงยังแสดงให้ผู้เข้าร่วมการสัมมนารับรู้ถึงความสัมพันธ์ที่แน่นแฟ้นระหว่างประเทศไทย และสาธารณรัฐประชาชนจีน ผ่านความร่วมมือด้านต่างๆ อาทิ ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ทูลเกล้าฯ ถวายเครื่องอิสริยาภรณ์ "รัฐมิตราภรณ์" แด่สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เนื่องในโอกาสครบรอบ 70 ปี การสถาปนาสาธารณรัฐประชาชนจีน ความร่วมมือทางการศึกษา โดยทุนสนันสนุนปริญญาโทและเอกจากมหาวิทยาลัยในจีน ความร่วมมือทางทางด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ตลอดจนความสัมพันธ์ทางการทูตโดยมีการเข้าร่วมงาน ๕๐ ปีสายสัมพันธ์ไทย-จีน สองแผ่นดิน เป็นต้น

หลังการแสดงปาฐกถาพิเศษ ทรงร่วมรับฟังการบรรยายในหัวข้อ “๕๐ ปี ความสัมพันธ์ทางการทูตไทย-จีน: มุมมองจากเอกสารงานแปลเอกสารสำคัญจาก หอจดหมายเหตุของชาติมหาอำนาจและเพื่อนบ้าน” โดยวิทยากรจากโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ มหาวิทยาลัยศิลปากร ที่นำเสนอผลงานแปลเอกสารทางประวัติศาสตร์ ซึ่งเก็บรักษาในหอจดหมายเหตุในประเทศต่างๆ โดยนำเสนอมุมมองของประเทศเหล่านั้นที่มีผลต่อความสัมพันธ์ระหว่างไทยและจีน รวมถึงการเข้ามามีอิทธิพลของประเทศจีนในประเทศต่างๆ ผ่านการสืบค้น แปล จากแหล่งข้อมูลสำคัญ เช่น หนังสือ ผู้เชี่ยวชาญ เว็ปไซต์ หอจดหมายเหตุและห้องสมุดแต่ละประเทศ

การสัมมนานี้เป็นส่วนหนึ่งของโครงการการวิจัยเอกสารสำคัญทางประวัติศาสตร์ไทยสมัยใหม่จากหอจดหมายเหตุต่างประเทศ ภายใต้การสนับสนุนของ วช. เพื่อสืบสานพระราชดำริใน พลเอกหญิง สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อการค้นคว้า รวบรวม จัดเก็บ และเผยแพร่เอกสารจากต่างประเทศที่เกี่ยวกับประเทศไทยจากหอจดหมายเหตุของต่างประเทศ ทั่วโลก ให้แก่ผู้สนใจ สร้างองค์ความรู้เกี่ยวกับประวัติศาสตร์ไทยสมัยใหม่ ให้มีความสมบูรณ์และทันสมัยยิ่งขึ้น รวมถึงความร่วมมือในการจัดทำห้องสมุด จปร. เพื่อให้เป็นห้องสมุดอิเล็กทรอนิกส์ที่สามารถเข้าถึงได้ง่ายและสะดวกสำหรับนิสิต นักศึกษา นักวิชาการ และประชาชนทั่วไป ในการศึกษา ค้นคว้า สืบค้นข้อมูลทางประวัติศาสตร์ที่สำคัญต่างๆ ของไทยต่อไป