วันที่ 4 กันยายน 2568 สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ร่วมพิธีลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ “มุ่งเป้าอนาคตประเทศไทยเพื่ออากาศสะอาด น้ำมั่นคง” เพื่อขับเคลื่อนเป้าหมาย “ประเทศไทยปลอดภัยจาก PM2.5 และน้ำมั่นคง ไม่ท่วม ไม่แล้งใน 10 จังหวัด” จังหวัดน่าน ตามยุทธศาสตร์วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม โดยมี ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ เป็นประธานในพิธีเปิด พร้อมด้วยผู้บริหารที่เข้าร่วมกิจกรรม อาทิ นายชัยนรงค์ วงศ์ใหญ่ ผู้ว่าราชการจังหวัดน่าน ศาสตราจารย์ ดร.สนิท อักษรแก้ว ประธานกรรมการด้านสังคม สิ่งแวดล้อม และสุขภาพ ดร.วีระศักดิ์ โควสุรัตน์ ประธานคณะกรรมการส่งเสริมแผนงานด้าน PM2.5 รองศาสตราจารย์ ดร.สุจริต คูณธนกุลวงศ์ ผู้อำนวยการแผนงาน “น้ำมั่นคง ไม่ท่วม ไม่แล้ง ใน 10 จังหวัด” นางสาวเสาวนีย์ มุ่งสุจริตการ รองผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ พร้อมด้วยผู้บริหารส่วนจังหวัดน่าน ผู้แทนหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน เครือข่ายชุมชน นักวิจัย และสื่อมวลชน ณ ห้องประชุมคอนเวนชั่น โรงแรม ดิ อิมเพรส น่าน จังหวัดน่าน

ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ กล่าวว่า วช. ภายใต้กระทรวง อว. ได้ร่วมกับ สวก. ดำเนินการขับเคลื่อนเป้าหมายสำคัญตามยุทธศาสตร์ ววน. ในประเด็น “ประเทศไทยปลอดภัยจาก PM2.5” และ “น้ำมั่นคง ไม่ท่วม ไม่แล้ง” โดยมีเป้าหมายเชิงกลยุทธ์ เช่น การลดจำนวน Hotspot การลดจำนวนวันที่ค่าฝุ่น PM2.5 เกินมาตรฐาน และการลดจำนวนผู้ป่วยโรคระบบทางเดินหายใจ รวมถึงเป้าหมายด้านน้ำที่ครอบคลุมการแก้ปัญหาท่วม-แล้งในพื้นที่นำร่อง 10 จังหวัด พร้อมสร้างรายได้และลดภาระค่าใช้จ่ายภาครัฐ ที่ผ่านมา วช. ได้จัดกิจกรรมร่วมกับภาคีความร่วมมือในหลายจังหวัดภาคเหนือตอนบน และครั้งนี้ถือเป็นอีกก้าวสำคัญที่จังหวัดน่านได้เข้ามามีบทบาทอย่างชัดเจน ทั้งการจัดเวทีเสวนาแลกเปลี่ยนเรียนรู้ การจัดแสดงนิทรรศการผลงานวิจัยและนวัตกรรมที่พร้อมนำไปใช้ได้จริง เพื่อรับฟังเสียงสะท้อนจากพื้นที่ นำไปสู่การพัฒนานโยบายและแนวทางแก้ไขปัญหาที่ตรงจุด

นายชัยนรงค์ วงศ์ใหญ่ ผู้ว่าราชการจังหวัดน่าน กล่าวว่า จังหวัดน่านมีความยินดีอย่างยิ่งที่ได้เป็นพื้นที่นำร่องในการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ด้านสิ่งแวดล้อมและการจัดการน้ำ เนื่องจากจังหวัดน่านเป็นต้นน้ำสำคัญของแม่น้ำน่าน ซึ่งมีบทบาททั้งต่อภาคเหนือและภาคกลาง การบริหารจัดการทรัพยากรน้ำในพื้นที่จึงมีความสำคัญต่อความมั่นคงของประเทศ ขณะเดียวกัน จังหวัดน่านยังเผชิญความท้าทายจากปัญหาฝุ่น PM2.5 ที่ส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตประชาชน การลงนามครั้งนี้จึงเป็นกลไกสำคัญที่จะทำให้นโยบายและการดำเนินงานทั้งเรื่องอากาศสะอาดและน้ำมั่นคงเป็นไปอย่างมีทิศทางและยั่งยืน

ภายในงาน มีการกล่าวจุดมุ่งหมายของบันทึกข้อตกลงความร่วมมือฯ โดยผู้แทนจากจังหวัดน่าน ได้แก่

1. นายชัยนรงค์ วงศ์ใหญ่ ผู้ว่าราชการจังหวัดน่าน

2. นางสาวลัดดา ยาวิรัชน์ เจ้าหน้าที่เชี่ยวชาญศูนย์บริการข้อมูลการวิจัย นวัตกรรมและเทคโนโลยีการเกษตร

3. นายปรีชา สุขรอด รองนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดน่าน

4. นางสาวแทนฤทธา ศุภนิเวศพ์ ผู้อำนวยการกลุ่มประสานงานลุ่มน้ำน่าน

5. นายพงศกร พุฒตรง ประธานสภาเกษตรกรจังหวัดน่าน

6. พันเอก ดร.พงศ์ศิริ พงศ์อาริยะมงคล รองประธานสภาวัฒนธรรมจังหวัดน่าน

7. นายสำรวย ผัดผล ประธานเครือข่ายรักษ์อากาศน่าน

8. ว่าที่ร้อยตรีสุเทพ วงค์วิเศษ ประธานสภาอุตสาหกรรมจังหวัดน่าน

9. นายวีรพล รัชตานนท์ เลขาธิการหอการค้าจังหวัดน่าน

10. นายเสนอ ปินะอินทร์ ประธานเครือข่ายสถาบันเกษตรกรชาวสวนยางจังหวัดน่าน

การลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือฯ ในจังหวัดน่าน จัดขึ้นระหว่าง สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ กับ สำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (องค์การมหาชน), จังหวัดน่าน, สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ ภาค 1, องค์การบริหารส่วนจังหวัดน่าน, สภาวัฒนธรรมจังหวัดน่าน และสภาลมหายใจจังหวัดน่าน

ภายในงานยังมีการหารือแนวทางการทำงานร่วมกันระหว่างนักวิจัย หน่วยงานท้องถิ่น และภาคีเครือข่าย โดยแบ่งเป็น 2 ประเด็นหลัก ได้แก่

- “น้ำมั่นคง ไม่ท่วม ไม่แล้ง” นำโดย รองศาสตราจารย์ ดร.สุจริต คูณธนกุลวงศ์

- “ประเทศไทยปลอดภัยจาก PM2.5” นำโดย ดร.วีระศักดิ์ โควสุรัตน์ และนางสาวเสาวนีย์ มุ่งสุจริตการ

นอกจากนี้ ยังมีการจัดแสดงนิทรรศการผลงานด้านน้ำมั่นคง 5 ผลงาน และผลงานด้านการแก้ไขปัญหา PM2.5 จำนวน 20 ผลงาน เพื่อเผยแพร่สู่สาธารณชน

พิธีลงนามและกิจกรรมครั้งนี้ จัดขึ้นเพื่อเป็นเวทีรวมพลังทุกภาคส่วนในการนำผลงานวิจัยและนวัตกรรมไปใช้แก้ปัญหาเชิงพื้นที่อย่างยั่งยืน และยกระดับคุณภาพชีวิตประชาชน ผ่านความร่วมมือเชิงบูรณาการต่อไป