วช. เปิดเวทีประชาพิจารณ์ ดันแนวทางเผยแพร่งานวิจัยสู่สาธารณะ โปร่งใส ใช้ประโยชน์ได้จริง

วันที่ 8 มิถุนายน 2569 สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม

จัดการประชาพิจารณ์ (Public Hearing) แนวทางและหลักเกณฑ์การเผยแพร่ข้อมูลผลงานวิจัยและนวัตกรรม โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อจัดทำแนวทางและหลักเกณฑ์การเผยแพร่ข้อมูลผลงานวิจัยและนวัตกรรม ที่เกิดจากการสนับสนุนทุนวิจัยและนวัตกรรมของรัฐเมื่อโครงการเสร็จสิ้นแก่เจ้าของผลงานวิจัยและนวัตกรรม โดยมีผู้เข้าร่วมประชาพิจารณ์ จำนวน 161 คน 72 หน่วยงาน ณ โรงแรมรามา การ์เด้นส์ กรุงเทพ และในรูปแบบ online ผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ Zoom Meeting และ Facebook Live

ศาสตราจารย์กิตติคุณ นพ.สุทธิพร จิตต์มิตรภาพ กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ คณะกรรมการการอุดมศึกษา (กกอ.) ให้เกียรติกล่าวเปิดการประชาพิจารณ์ โดยกล่าวว่า วช. ให้ความสำคัญอย่างยิ่งกับการเปิดเผยองค์ความรู้จากงานวิจัยสู่สาธารณะ เพื่อให้ประชาชนและทุกภาคส่วนเข้าถึงได้เสรีโดยไม่มีค่าใช้จ่าย โดยเปิดเผยผลงานวิจัย

และนวัตกรรมเป็นการดำเนินการตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง นอกจากนี้ศาสตราจารย์กิตติคุณ นพ.สุทธิพร จิตต์มิตรภาพ ยังได้บรรยายในหัวข้อ “คลังข้อมูลผลงานวิจัยไทย ขุมทรัพย์เพื่อการพัฒนาประเทศ” เพื่อชี้ให้เห็นถึงบทบาทของ วช. ซึ่งได้จัดทำระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย (TNRR) โดยมีข้อมูลผลงานวิจัยที่เสร็จสิ้นจากระบบ NRIIS ที่เกิดจากการนำเข้าข้อมูลโดยเจ้าของข้อมูล และเผยแพร่ผ่านระบบ TNRR ซึ่ง วช. ได้มีการเก็บรวบรวมและเผยแพร่ผลงานวิจัย (รายงานการวิจัยฉบับสมบูรณ์ บทสรุปผู้บริหาร หรือบทคัดย่อ) ตั้งแต่ปี 2551 จนถึงปัจจุบัน ตลอดจนมีการพัฒนามาอย่างต่อเนื่อง ตาม Enterprise Architecture of Data หลังการปฏิรูประบบระบบวิจัยและนวัตกรรมของประเทศ และความสำคัญของระบบข้อมูลสารสนเทศวิจัยที่ดีและมีประสิทธิภาพจะเป็น Game Changer ในการสนับสนุนห่วงโซ่คุณค่าของการวิจัยและพัฒนา (R&D Value Chain) ตลอดจนเป็นส่วนหนึ่งในการขับเคลื่อนนโยบาย Thailand Open Science ให้เกิดการต่อยอดเชิงพาณิชย์และสังคมได้อย่างเป็นรูปธรรม

นางมาริยาท ตั้งมิตรเจริญ ผู้อำนวยการระบบและบริหารข้อมูลเชิงยุทธศาสตร์ด้านวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ กล่าวรายงานเป้าหมายการประชาพิจารณ์ โดยกล่าวว่าการประชาพิจารณ์การวิจัยและนวัตกรรมถือเป็นกลไกสำคัญในการสร้างองค์ความรู้และขับเคลื่อนประเทศทั้งในด้านเศรษฐกิจ สังคม และความมั่นคง ทั้งนี้จัดขึ้นเพื่อให้เป็นเวทีแลกเปลี่ยนข้อคิดเห็นและประสบการณ์ ตลอดจนประชาสัมพันธ์ให้ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทราบถึงแนวทางและหลักเกณฑ์การเปิดเผยข้อมูลข่าวสารงานวิจัยที่ใช้งบประมาณรัฐ เพื่อให้สาธารณชนสามารถเข้าถึงและนำไปใช้ประโยชน์ได้อย่างกว้างขวาง โปร่งใส และเป็นมาตรฐานเดียวกัน

ศาสตราจารย์ ดร.คมกฤต เล็กสกุล รองผู้อำนวยการสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.) ได้บรรยายในหัวข้อ “Thailand Open Science for ALL” เพื่อเปลี่ยนจากความต้องการของนักวิจัยให้กลายเป็นการแชร์ข้อมูลบนระบบคลังข้อมูลเปิดที่ใช้ประโยชน์ได้จริง ทำให้ทุกคนเข้าถึงองค์ความรู้ได้อย่างเท่าเทียม ตามแนวทางการเปิดเผยผลงานวิจัยและนวัตกรรมนั้น สอดคล้องกับแนวทาง Thailand Open Science for ALL ที่มีเป้าหมายเพื่อเปลี่ยนงานวิจัยให้เป็นคุณค่าจริงต่อสังคม เสริมสร้างนวัตกรรม ยกระดับการตัดสินใจ ขับเคลื่อนการรับมือวิกฤต และสร้างสังคมไทยให้พร้อมรับอนาคต

รองศาสตราจารย์สาโรช รุจิรวรรธน์ กรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (กสว.) ได้บรรยายในหัวข้อ “กฎหมาย ระเบียบ หรือประกาศที่เกี่ยวข้องกับแนวทางและหลักเกณฑ์การเผยแพร่ข้อมูล ผลงานวิจัยและนวัตกรรม” เพื่อสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับกฎหมาย ระเบียบ และประกาศสำคัญ ให้กับเจ้าของผลงานวิจัย สามารถปฏิบัติและเปิดเผยผลงานวิจัยและนวัตกรรมที่ได้รับงบประมาณ ววน. ได้อย่างถูกต้อง 

นางสาวศยามน ไชยปุรณะ ผู้อำนวยการกลุ่มงานวิเคราะห์ ประมวลผล และบูรณาการข้อมูลสารสนเทศ กองระบบและบริหารข้อมูลเชิงยุทธศาสตร์ ด้านวิทยาศาสตร์วิจัยและนวัตกรรม และนางสาวปาริชาติ ว่องไว ผู้อำนวยการกลุ่มกฎหมาย ได้ร่วมกันบรรยายภายใต้หัวข้อ “รับฟังความคิดเห็นและข้อเสนอแนะต่อแนวทางและหลักเกณฑ์การเผยแพร่ข้อมูล ผลงานวิจัยและนวัตกรรม” เพื่อให้ผู้เข้าร่วมการประชาพิจารณ์มีความเข้าใจ และเป็นเวทีแลกเปลี่ยนให้ข้อคิดเห็น ในการปรับปรุงร่างแนวทางและหลักเกณฑ์ฯ เพื่อเสนอต่อคณะกรรมการ กสว. และขับเคลื่อนสู่การประกาศสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ ต่อไป