“วช. จัดพิธีมอบประกาศเกียรติคุณ ‘ชุมชนไม้มีค่า’ ระดับประเทศ ครั้งที่ 4 ยกย่อง 16 ชุมชนต้นแบบ ขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานรากและสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน”

วันที่ 23 มิถุนายน 2569 สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม จัดพิธีมอบประกาศเกียรติคุณ “ชุมชนไม้มีค่า” ระดับประเทศ ครั้งที่ 4 ประจำปี 2569 และการเสวนา “ไม้มีค่า สร้างป่า สร้างรายได้ สร้างคน ชุมชนยั่งยืน” ภายในงาน “มหกรรมงานวิจัยแห่งชาติ 2569 (Thailand Research Expo 2026)” โดย ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ กล่าวแสดงความยินดีแก่ชุมชนที่ได้รับประกาศเกียรติคุณ “ชุมชนไม้มีค่า” ระดับประเทศ พร้อมด้วย ดร.ธีรภัทร ประยูรสิทธิ ที่ปรึกษาพิเศษด้านงานจิตอาสาและโครงการพิเศษ สำนักนายกรัฐมนตรี และประธานคณะกรรมการโครงการประกาศเกียรติคุณ “ชุมชนไม้มีค่า” ระดับประเทศ กล่าวความเป็นมาของโครงการประกาศเกียรติคุณ “ชุมชนไม้มีค่า” ระดับประเทศ และ ศาสตราจารย์ ดร.สนิท อักษรแก้ว ที่ปรึกษาสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ และประธานคณะอนุกรรมการขับเคลื่อนโครงการชุมชนไม้มีค่า กล่าวผลสำเร็จการขับเคลื่อนโครงการชุมชนไม้มีค่า ณ เวทีไฮไลท์ ชั้น 22 โรงแรมเซ็นทาราแกรนด์ และบางกอกคอนเวนชันเซ็นเตอร์ เซ็นทรัลเวิลด์ กรุงเทพมหานคร

ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง กล่าวว่า วช. มุ่งขับเคลื่อนโครงการ “ชุมชนไม้มีค่า” ผ่านการบูรณาการงานวิจัยและนวัตกรรม เพื่อส่งเสริมการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ การเพิ่มพื้นที่สีเขียว และการใช้ประโยชน์จากไม้มีค่าอย่างยั่งยืน โดยการประกาศเกียรติคุณ “ชุมชนไม้มีค่า” ระดับประเทศ เป็นกลไกสำคัญในการสร้างแรงจูงใจและยกย่องชุมชนต้นแบบที่มีศักยภาพในการบริหารจัดการทรัพยากรและประยุกต์ใช้องค์ความรู้สู่การพัฒนาพื้นที่อย่างเป็นรูปธรรม ทั้งยังเป็นแรงขับเคลื่อนให้เกิดการขยายผลสู่ชุมชนอื่น สร้างความเข้มแข็งของชุมชน เศรษฐกิจฐานราก และการพัฒนาสิ่งแวดล้อมอย่างสมดุลและยั่งยืนในระยะยาว

ดร.ธีรภัทร ประยูรสิทธิ กล่าวว่า โครงการประกาศเกียรติคุณ “ชุมชนไม้มีค่า” ระดับประเทศ ได้รับการสนับสนุนจาก วช. อย่างต่อเนื่องเป็นปีที่ 4 เพื่อส่งเสริมการประยุกต์ใช้องค์ความรู้และเทคโนโลยีในการพัฒนาชุมชน เพิ่มพื้นที่สีเขียว และยกระดับเศรษฐกิจฐานรากอย่างยั่งยืน โดยในปี 2569 มีชุมชนสมัครเข้าร่วม 24 ชุมชน และผ่านการคัดเลือกได้รับรางวัลจำนวน 16 ชุมชน สะท้อนถึงความเข้มแข็งของชุมชนในการขับเคลื่อนการพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมอย่างสมดุลและยั่งยืน

ศาสตราจารย์ ดร.สนิท อักษรแก้ว กล่าวว่า โครงการชุมชนไม้มีค่าเกิดขึ้นตามมติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 18 กันยายน 2561 โดยมีเป้าหมายขับเคลื่อนชุมชนไม้มีค่าทั่วประเทศ 20,000 ชุมชน และส่งเสริมการปลูกต้นไม้ 1,000 ล้านต้น ภายใน 10 ปี โดยได้มอบหมายให้ วช. และหน่วยงานภาคีร่วมบูรณาการดำเนินงานผ่านคณะอนุกรรมการจาก 11 หน่วยงาน เพื่อกำกับ ติดตาม และขับเคลื่อนการดำเนินงานอย่างเป็นระบบ มุ่งส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชนในการเพิ่มพื้นที่สีเขียว อนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ และพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากอย่างยั่งยืน

นอกจากนี้ ยังมีการเสวนา “ไม้มีค่า สร้างป่า สร้างรายได้ สร้างคน ชุมชนยั่งยืน” โดย ดร.ธีรภัทร ประยูรสิทธิ ประธานคณะกรรมการโครงการประกาศเกียรติคุณ “ชุมชนไม้มีค่า” ระดับประเทศ นางสาวพิสมัย ประวันโณ วิสาหกิจชุมชนธนาคารต้นไม้บ้านหนองแวงและเครือข่ายชุมชนที่ได้รับประกาศเกียรติคุณ ระดับ “ดีเลิศ” นายครรชิต เทศขันธุ์ วิสาหกิจชุมชนธนาคารต้นไม้บ้านโสน

ชุมชนที่ได้รับประกาศเกียรติคุณ ระดับ “ดีเด่น“ นายธนกร น่วมด้วง วิสาหกิจชุมชนก้านตาลวินเทจ ชุมชนที่ได้รับประกาศเกียรติคุณ ระดับ “ดีมาก” และดำเนินรายการ โดย นายประลอง ดำรงค์ไทย กรรมการโครงการประกาศเกียรติคุณ “ชุมชนไม้มีค่า” ระดับประเทศ การเสวนาครั้งนี้มุ่งสะท้อนบทบาทของ “ชุมชนไม้มีค่า” ในการนำองค์ความรู้ งานวิจัย และนวัตกรรมมาประยุกต์ใช้ในการบริหารจัดการทรัพยากรป่าไม้และพื้นที่สีเขียวให้เกิดประโยชน์อย่างยั่งยืน ควบคู่กับการสร้างมูลค่าเพิ่มจากไม้มีค่าและทรัพยากรชีวภาพในชุมชน เพื่อยกระดับเศรษฐกิจฐานราก สร้างรายได้ และพัฒนาคุณภาพชีวิตของคนในชุมชน โดยมีเป้าหมายสำคัญในการสร้างชุมชนต้นแบบที่สามารถขยายผลและเชื่อมโยงเครือข่ายการเรียนรู้ไปสู่การพัฒนาเศรษฐกิจสีเขียวและการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมอย่างสมดุลและยั่งยืน

ภายในงานมีการมอบประกาศเกียรติคุณ “ชุมชนไม้มีค่า” ระดับประเทศ ครั้งที่ 4 ประจำปี 2569 มีชุมชนที่ได้รับรางวัลรวมทั้งสิ้น 16 ชุมชน แบ่งเป็นระดับต่าง ๆ ดังนี้

- ระดับดีเลิศ จำนวน 1 ชุมชน ได้แก่ วิสาหกิจชุมชนธนาคารต้นไม้บ้านหนองแวงและเครือข่าย ตำบลโนนะอาด อำเภอหนองเรือ จังหวัดขอนแก่น

- ระดับดีเด่น จำนวน 1 ชุมชน ได้แก่ วิสาหกิจชุมชนธนาคารต้นไม้บ้านโน ตำบลโน อำเภอขุขันธ์ จังหวัดศรีะเกษ

- ระดับดีมาก จำนวน 1 ชุมชน ได้แก่ วิสาหกิจชุมชนก้านตาลวินเทจ ตำบลไร่สะท้อน อำเภอบ้านลาด จังหวัดเพชรบุรี

- ระดับดี จำนวน 5 ชุมชน ได้แก่ 

1. วิสาหกิจชุมชนธนาคารต้นไม้บ้านโคกำราญ ตำบลเดื่อศรีคันไชย อำเภอวานรนิวา จังหวัดสกลนคร

2. บ้านต้นผึ้ง ตำบลแม่โป่ง อำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่

3. บ้านป่างิ้ว (ชุมชนกะเหรี่ยงสะกอ) ตำบลทาเหนือ อำเภอแม่ออน จังหวัดเชียงใหม่

4. วิสาหกิจชุมชนร้างป่าร้างรายได้บ้านในสอย ตำบลปางหมู อำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน จังหวัดแม่ฮ่องสอน

5. วิสาหกิจชุมชนธนาคารต้นไม้บ้านควนสามโพธิ์ ตำบลควนขนุน อำเภอเขาชัยสน จังหวัดพัทลุง

- ระดับชมเชย จำนวน 8 ชุมชน ได้แก่

1. บ้านห้วยกองเลาะ ตำบลป่าพลู อำเภอบ้านโฮ่ง จังหวัดลำพูน

2. วิสาหกิจชุมชนธนาคารฅนรักษ์ต้นไม้ขอนแก่น ตำบลสาวะถี อำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น

3. วิสาหกิจชุมชนธนาคารต้นไม้บ้านวังสำราญ หมู่ 12 ตำบลวังทอง อำเภอนาวัง จังหวัดหนองบัวลำภู

4. บ้านแม่คาวหลวงตำบลสันกลาง อำเภอพาน จังหวัดเชียงราย

5. บ้านจอมแจ้ง ตำบลน้ำบ่อหลวง อำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่

6. บ้านสวนศิลป์ ตำบลท่าเคย อำเภอสวนผึ้ง จังหวัดราชบุรี

7. ชุมชนหลวงประสิทธิ์ ตำบลสิงหนาท อำเภอลาดบัวหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

8. วิสาหกิจชุมชนไม้มีค่าบ้านโป่งมะม่วงหวาน ตำบลรำพัน อำเภอท่าใหม่ จังหวัดจันทบุรี

ทั้งนี้ การจัดงานดังกล่าวนับเป็นเวทีสำคัญในการเชิดชูเกียรติชุมชนต้นแบบ พร้อมผลักดันการใช้วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรมในการพัฒนาทรัพยากรธรรมชาติ เศรษฐกิจฐานราก และสิ่งแวดล้อมของประเทศให้เติบโตอย่างสมดุลและยั่งยืนต่อไป