วช. และศูนย์ขับเคลื่อนฯ ลงพื้นที่ติดตามการผลักดันงานวิจัยเพื่อฟื้นฟูและอนุรักษ์หญ้าทะเล

วันที่ 4 กันยายน 2569 สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ลงพื้นที่ติดตามผลการดำเนินงานโครงการ “การพัฒนาวิธีการฟื้นฟูและการตัดสินใจย้ายปลูกหญ้าทะเลเพื่อการอนุรักษ์แหล่งหญ้าทะเล” โดย ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ มอบหมายให้ นางสาวกรรณิกาดุรงคเดช ผู้อำนวยการภารกิจการวิจัยและนวัตกรรมของประเทศด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม พร้อมด้วย รองศาสตราจารย์ ดร.นภาวรรณ นพรัตนราภรณ์ ผู้อำนวยการศูนย์ขับเคลื่อนผลงานวิจัยด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมสู่การนำไปใช้ประโยชน์ วช. รองศาสตราจารย์ ดร.สุวรรณา ประณีตวตกุล และผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.นภสม สินเพิ่มสุขสกุล ที่ปรึกษาฯ ลงพื้นที่ติดตามการดำเนินงานโครงการฯ ณ สถานีวิจัยประมงศรีราชา คณะประมง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ อำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี 

รองศาสตราจารย์ชัชรี แก้วสุรลิขิต มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ หัวหน้าโครงการฯ นำเสนอถึงการพัฒนาวิธีการและกระบวนการในการฟื้นฟูแหล่งหญ้าทะเลแบบบูรณาการ ตั้งแต่การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ การอนุบาลในโรงเรือนเพื่อเตรียมความพร้อมต้นพันธุ์ ไปจนถึงพัฒนาวิธีการเลือกพื้นที่ที่เหมาะสมต่อการย้ายปลูกหญ้าทะเล

โครงการนี้ได้รับทุนอุดหนุนการวิจัยและนวัตกรรมจาก วช. มาอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่ปี 2564 ดำเนินการศึกษาการฟื้นฟูหญ้าทะเลเพื่อการอนุรักษ์ โดยมีการดำเนินงานพร้อมกันในหลายส่วน ทั้งการศึกษาความหลากหลายทางพันธุกรรมและโครงสร้างประชากรของหญ้าทะเลในธรรมชาติ พัฒนาการขยายพันธุ์หญ้าทะเลด้วยเทคนิคการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ พัฒนากระบวนการอนุบาลต้นอ่อนให้มีความพร้อมต่อการย้ายปลูก การประเมินและวิเคราะห์ศักยภาพของพื้นที่ที่เหมาะสมต่อการย้ายปลูกฯ ไปจนถึงการถ่ายทอดไปยังผู้ปฏิบัติในหน่วยงานที่รับผิดชอบเพื่อให้สามารถนำไปใช้ปฏิบัติจริง

การศึกษาและพัฒนาการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อของหญ้าชะเงาใบยาว ประสบความสำเร็จในการศึกษาตลอดทั้งกระบวนการ ตั้งแต่การเลือกชิ้นส่วนเนื้อเยื่อ การฟอกฆ่าเชื้อ การชักนำยอด การชักนำราก จนได้เป็นต้นอ่อนหญ้าชะเงาใบยาวขนาดเล็ก ที่พร้อมจะนำไปอนุบาลในโรงเรือนเพาะเลี้ยงและอนุบาลหญ้าทะเล เป็นความหวังในการฟื้นฟูและอนุรักษ์หญ้าทะเลของไทย

การประเมินพื้นที่ที่เหมาะสมต่อการปลูกหญ้าทะเล สามารถจัดทำออกมาเป็นแผนที่แสดงความเหมาะสมของพื้นที่ใน Google Earth Application ทำให้สามารถเดินเลือกพื้นที่ได้ด้วยตนเองอย่างเหมาะสม เพิ่มโอกาสรอดของหญ้าทะเลที่นำลงปลูก เป็นการใช้ต้นพันธุ์อย่างคุ้มค่าและลดการทำลายต้นพันธุ์ในธรรมชาติ โดยมีการถ่ายทอดให้กับนักวิชาการกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง (ทช.) นำไปใช้ในการปฏิบัติจริงแล้ว 

การฟื้นฟูหญ้าทะเลอย่างฉลาดบนฐานข้อมูลและวิทยาศาสตร์ จะสนับสนุนการสร้างความมั่นคงทางอาหาร ด้วยการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า เพิ่มรายได้และยกระดับเศรษฐกิจชายฝั่ง เพื่อทะเลไทยที่อุดมสมบูรณ์และเกิดความยั่งยืนต่อไป