CASS - วช. เดินหน้าผสานองค์ความรู้ข้ามศาสตร์ “China-Thailand Seminar on Science-Based Archaeology and Cultural Heritage Preservation” นำวิทยาการโบราณคดีและการอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรม ร่วมผลักดันกลไกความร่วมมือทางวิชาการ

วันที่ 17 กันยายน 2569 สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ(วช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม โดย ดร. วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ นำคณะผู้บริหาร วช. พร้อมด้วยผู้ทรงคุณวุฒิ วช. ตลอดจนคณะผู้เชี่ยวชาญและนักวิชาการด้านโบราณคดีของไทย เข้าร่วมการสัมมนาวิชาการไทย–จีน ว่าด้วยโบราณคดีเชิงวิทยาศาสตร์และการอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรม (China-Thailand Seminar on Science-Based Archaeology and Cultural Heritage Preservation) ณ สถาบันวิจัยประวัติศาสตร์จีน สถาบันสังคมศาสตร์จีน (CASS) กรุงปักกิ่ง สาธารณรัฐประชาชนจีน 

ในโอกาสนี้ ดร. วิภารัตน์ ดีอ่อง กล่าวเปิดการสัมมนาร่วมกับ Mr. Liu Zuokui รองผู้อำนวยการคณะการวิจัยประวัติศาสตร์จีน และผู้อำนวยการศูนย์การวิจัยประวัติศาสตร์โลก คณะการวิจัยประวัติศาสตร์จีน สถาบันสังคมศาสตร์จีน

ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง กล่าวว่า ความร่วมมือทางวิชาการไทย–จีนเป็นส่วนสำคัญในการสานต่อความสัมพันธ์ระหว่างสองประเทศ โดยโบราณคดีสามารถบูรณาการวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และองค์ความรู้จากหลากหลายสาขา เพื่อทำความเข้าใจพัฒนาการของผู้คน การตั้งถิ่นฐาน เทคโนโลยี การค้า และการแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรมในภูมิภาค ในขณะที่ Mr. Liu Zuokui กล่าวถึงความสัมพันธ์ทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมไทย–จีนที่สะท้อนผ่านหลักฐานทางโบราณคดีและการแลกเปลี่ยนระหว่างผู้คน พร้อมเน้นการประยุกต์ใช้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี อาทิ การวิเคราะห์วัสดุ ชีวโบราณคดี GIS การสำรวจระยะไกล และ AI เพื่อสนับสนุนการวิจัยและการอนุรักษ์ รวมถึงการพัฒนางานวิจัยร่วม ฐานข้อมูลร่วม และการแลกเปลี่ยนนักวิจัยรุ่นใหม่

นอกจากนี้ ยังมีการปาฐกถาพิเศษโดยผู้เชี่ยวชาญไทยและจีน 4 ท่าน ประกอบด้วย

Mr. Dong Xinlin รองผู้อํานวยการศูนย์การวิจัยโบราณคดี คณะการวิจัยประวัติศาสตร์จีน สถาบันสังคมศาสตร์จีน ผู้อํานวยการห้องปฏิบัติการหลักด้านโบราณคดีเชิงวิทยาศาสตร์และการอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรม นำเสนอพัฒนาการด้านโบราณคดีเชิงวิทยาศาสตร์และการอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมของ CASS โดยเน้นการบูรณาการศาสตร์และเทคโนโลยีสมัยใหม่ อาทิ Ancient DNA และ AI พร้อมแสดงความสนใจในการพัฒนาความร่วมมือด้านโบราณคดีกับประเทศไทย

Ms. Zhang Jie นักวิจัยชํานาญการพิเศษ และหัวหน้าฝ่ายการวิจัยความมั่นคงและการต่างประเทศเอเชียแปซิฟิก ศูนย์วิจัยยุทธศาสตร์เอเชียแปซิฟิกและโลก สถาบันสังคมศาสตร์จีนกล่าวถึงความสำคัญของการแลกเปลี่ยนระหว่างประชาชนไทย–จีน และความร่วมมือด้านโบราณคดีที่สะท้อนการติดต่อทางวัฒนธรรมในอดีต พร้อมกล่าวถึงการประยุกต์ใช้ Remote Sensing และ AI เพื่อสนับสนุนการอนุรักษ์และเผยแพร่องค์ความรู้

ดร. นฤพล หวังธงชัยเจริญ คณบดีคณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร นำเสนอพัฒนาการของโบราณคดีไทยและความสัมพันธ์ไทย–จีน พร้อมชี้ถึงบทบาทของวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และการทำงานแบบพหุวิทยาการ ตั้งแต่การวิเคราะห์วัสดุและกำหนดอายุ ไปจนถึงเทคโนโลยีดิจิทัลและแบบจำลองสามมิติ ตลอดจนศักยภาพในการพัฒนางานวิจัยร่วม

และ ผศ.ดร. ชวลิต ขาวเขียว อาจารย์ประจำคณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร นำเสนอมุมมอง “สุวรรณภูมิ” ในฐานะเครือข่ายของชุมชนและการแลกเปลี่ยนข้ามภูมิภาค โดยเสนอการใช้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเพื่อศึกษาพัฒนาการของผู้คนและภูมิทัศน์ในอดีต รวมถึงความร่วมมือด้านการวิจัยภาคสนาม ห้องปฏิบัติการ การอนุรักษ์ และการพัฒนานักวิจัยรุ่นใหม่

การสัมมนาครั้งนี้จัดโดยศูนย์วิจัยโบราณคดี และศูนย์วิจัยยุทธศาสตร์เอเชียแปซิฟิกและโลก สถาบันสังคมศาสตร์จีน (Chinese Academy of Social Sciences, CASS) นับเป็นเวทีสำคัญในการเชื่อมโยงองค์ความรู้ด้านโบราณคดี มนุษยศาสตร์ วิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี โดยมี ศูนย์วิจัยจีน สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ - สถาบันสังคมศาสตร์จีน (CASS-NRCT Centre of China Studies) เป็นกลไกเชื่อมโยงนักวิชาการและเครือข่ายการวิจัยของทั้งสองประเทศ เพื่อพัฒนาองค์ความรู้ ต่อยอดการวิจัย และส่งเสริมความร่วมมือเชิงโบราณคดีวิทยาศาสตร์ การอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรม และการพัฒนานักวิจัยรุ่นใหม่ อันจะนำไปสู่การสร้างองค์ความรู้ใหม่ในระดับภูมิภาคและนานาชาติ