วช. ร่วมกับ ศสอ. และกรมอนามัย จัดประชุมหารือและรับฟังความคิดเห็น แนวทางจัดการของเสียอันตรายชุมชนจากสถานประกอบการที่ไม่เข้าข่ายเป็นโรงงาน

วันที่ 21 กันยายน 2569 สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ร่วมกับ ศูนย์ความเป็นเลิศด้านการจัดการสารและของเสียอันตราย (ศสอ.) จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และกรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข จัดการประชุมหารือและรับฟังความคิดเห็นต่อแนวทางการจัดการของเสียอันตรายชุมชนจากสถานประกอบการที่ไม่เข้าข่ายเป็นโรงงาน ภายใต้โครงการ “การจัดทำแนวทางการบริหารจัดการและการกำกับดูแลของเสียที่เกิดจากสถานประกอบการที่ไม่เข้าข่ายเป็นโรงงาน ตามกฎหมายว่าด้วยโรงงาน หรือพระราชบัญญัติโรงงาน (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2562” โดยมี ศ. ดร.วนิดา แก่นอากาศ เป็นหัวหน้าโครงการ ณ ห้องประชุมเชียงกง ชั้น 3 อาคาร 2 โรงแรมกราฟ โฮเทล กรุงเทพมหานคร โดย ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ มอบหมายให้ น.ส.กรรณิกา ดุรงคเดช ผู้อำนวยการภารกิจการวิจัยและนวัตกรรมของประเทศด้านทัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และ น.ส.พนารัตน์ พนัสจุฑาบูลย์ ผู้อำนวยการกลุ่มงานให้ความรู้และวิเคราะห์ข้อมูลมาตรฐานการวิจัยและจริยธรรมการวิจัย เข้าร่วมการประชุมฯ ทั้งนี้ ได้รับเกียรติจาก รศ. ดร.สุธา ขาวเธียร ผู้อำนวยการศูนย์ความเป็นเลิศด้านการจัดการสารและของเสียอันตราย กล่าวต้อนรับและเปิดการประชุม

รศ. ดร.สุธา ขาวเธียร ผู้อำนวยการศูนย์ความเป็นเลิศด้านการจัดการสารและของเสียอันตราย กล่าวว่า ศสอ. ได้ร่วมกับกรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข และได้รับทุนวิจัยจาก วช. เพื่อศึกษาวิเคราะห์และสำรวจสถานประกอบการที่ไม่เข้าข่ายเป็นโรงงาน ตลอดจนพัฒนาแนวทางการบริหารจัดการและกำกับดูแลของเสียที่เหมาะสม ภายหลังการแก้ไขนิยามคำว่า “โรงงาน” ตามพระราชบัญญัติโรงงาน (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2562 ซึ่งส่งผลให้สถานประกอบการจำนวนมากไม่อยู่ภายใต้การกำกับดูแลตามกฎหมายว่าด้วยโรงงาน และอาจเกิดช่องว่างในการกำกับดูแลของเสียอันตราย การตรวจสอบ การอนุญาต และการควบคุมมลพิษ ซึ่งการประชุมครั้งนี้มุ่งนำเสนอรายละเอียดโครงการและ ผลการศึกษาระยะที่ 1 ประกอบด้วย ข้อมูลของเสีย (Waste Profile) จากสถานประกอบการแต่ละประเภท แนวคิดการจัดการของเสียอันตราย ผลการสัมภาษณ์หน่วยงานส่วนท้องถิ่นและผู้ประกอบการ รวมถึงการพัฒนาระบบฐานข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์และระบบ E-Manifest พร้อมเปิดเวทีให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและข้อเสนอแนะเกี่ยวกับการจัดการของเสียอันตรายชุมชน

ภายในงานผู้เข้าร่วมประชุมได้ร่วมสะท้อนมุมมองเกี่ยวกับสภาพปัญหาและแนวทางการกำกับดูแลของเสียจากสถานประกอบการที่ไม่เข้าข่ายเป็นโรงงาน โดยเฉพาะบทบาทขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการบริหารจัดการของเสียอันตรายในพื้นที่ ตลอดจนความจำเป็นในการมีข้อมูลที่เป็นระบบและสามารถติดตามเส้นทางการจัดการของเสียได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งข้อมูลความคิดเห็นและข้อเสนอแนะที่ได้รับจะเป็นส่วนสำคัญสำหรับนำไปประกอบการพัฒนาฐานข้อมูลและแนวทางการดำเนินโครงการในระยะถัดไป โดยได้รับเกียรติจากวิทยากรในการบรรยายรายละเอียดของโครงการดังนี้

1. ศ. ดร.วนิดา แก่นอากาศ (หัวหน้าโครงการ) นำเสนอที่มา วัตถุประสงค์ และรายละเอียดของโครงการ และบรรยายในหัวข้อ "ระบบฐานข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ และ E-manifest"

2. คุณณัฏฐ์นภนต์ ศรีประโมทย (ผู้ร่วมวิจัย) บรรยายในหัวข้อ "ข้อมูลของเสีย (Waste Profile) จากสถานประกอบการแต่ละประเภท"

3. คุณสุรชัย ลีวัฒนานุกูล (ที่ปรึกษาโครงการ) บรรยายในหัวข้อ "แนวคิดการจัดการของเสียอันตราย"

4. รศ. ดร.เกศรินทร์ พิมรักษา และ อาจารย์ ดร.สายสิริ ไชยชนะ (ผู้ร่วมวิจัย) บรรยายในหัวข้อ "ผลการสัมภาษณ์หน่วยงานส่วนท้องถิ่น และผู้ประกอบการ"

5. อาจารย์ ดร.เอกลักษณ์ ณัถฤทธิ์ (ผู้ร่วมวิจัย) เปิดเวทีรับฟังความคิดเห็น และสรุปผลจากการประชุม

ท้ายนี้ วช. หวังเป็นอย่างยิ่งว่า การสนับสนุนงานวิจัยดังกล่าวจะช่วยในการส่งเสริมการนำองค์ความรู้และงานวิจัยมาใช้สนับสนุนการบริหารจัดการปัญหาสิ่งแวดล้อมของประเทศ โดยเชื่อมโยงความร่วมมือระหว่างหน่วยงานวิชาการ หน่วยงานภาครัฐ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้เกิดแนวทางการกำกับดูแลและจัดการของเสียอันตรายที่มีประสิทธิภาพ ลดช่องว่างในการบริหารจัดการ และนำไปสู่การพัฒนาระบบจัดการของเสียที่เหมาะสมและยั่งยืนต่อไป