วช. ผนึกกำลัง 3 จังหวัดภาคเหนือตอนบน ขับเคลื่อนงานวิจัยและนวัตกรรม แก้ไขปัญหาฝุ่น PM2.5 มุ่งสู่ประเทศไทยปลอดภัยจากฝุ่น

วันที่ 10 พฤศจิกายน 2569 สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ร่วมกับคณะนักวิจัยภายใต้แผนงานประเทศไทยปลอดภัยจาก PM2.5 (เป้าหมาย 8 จังหวัดภาคเหนือตอนบน) จัดการประชุมเชิงปฏิบัติการชี้แจงแผนติดตามและขับเคลื่อนการบูรณาการงานวิจัย PM2.5 ในพื้นที่จังหวัดเชียงราย ลำปาง และพะเยา โดยได้รับเกียรติจาก ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ เป็นประธานในพิธีเปิด และ นายชูชีพ พงษ์ไชย ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย กล่าวต้อนรับ 

ในการนี้ มีผู้เข้าร่วมประชุมประกอบด้วย นายประเสริฐ จิตต์พลีชีพ รองผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย นายสมศักดิ์ แก้วเสนา รองผู้ว่าราชการจังหวัดพะเยา นายสุรชัย แสงศิริ ผู้แทนผู้ว่าราชการจังหวัดลำปาง ดร.วิจารย์ สิมาฉายา คณะกรรมการส่งเสริมแผนงานเป้าหมายสำคัญตามยุทธศาสตร์ ววน. “ประเทศไทยปลอดภัยจาก PM2.5 (เป้าหมาย 8 จังหวัดภาคเหนือตอนบน)” และนายประลอง ดำรงค์ไทย ผู้อำนวยการแผนงานฯ พร้อมด้วยคณะทำงานติดตามความสำเร็จของการบูรณาการแผนบริหารจัดการแก้ไขปัญหา PM2.5 ระดับจังหวัดฯ ประเด็นประเทศไทยปลอดภัยจาก PM2.5 (8 จังหวัดภาคเหนือตอนบน)ฯ ผู้แทนหน่วยงานภาคีเครือข่ายจากจังหวัดเชียงราย ลำปาง และพะเยา ตลอดจนนักวิจัย เข้าร่วมประชุม ณ ห้องประชุมต้นไทร โรงแรมคงการ์เด้นท์วิวรีสอร์ท จังหวัดเชียงราย

ในการนี้ ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง พร้อมด้วยคณะผู้บริหารและผู้เข้าร่วมประชุม ได้เยี่ยมชมนิทรรศการผลงานวิจัยและนวัตกรรมที่ได้รับการสนับสนุนภายใต้แผนงานฯ จำนวน 11 ผลงาน ซึ่งครอบคลุมการแก้ไขปัญหาฝุ่น PM2.5 ในพื้นที่ภาคเหนือตอนบน ประกอบด้วย

1. การขยายผลต้นแบบปลูกเลี้ยงไม้ดอกไม้ประดับเพื่อลดมลภาวะฝุ่น PM2.5 จากฐานทรัพยากรของชุมชนสู่แนวปฏิบัติที่ดี

2. โครงการแก้ปัญหาฝุ่น PM2.5 ในพื้นที่ภาคเหนือ ด้วยนวัตกรรมบูรณาการเชิงพื้นที่อย่างยั่งยืน ปี 2

3. การประเมินพื้นที่เสี่ยงต่อการเกิดฝุ่นพีเอ็ม 2.5 (ลำปาง แพร่ น่าน พะเยา)

4. การใช้เห็ดป่าไมคอร์ไรซาเพื่อแก้ปัญหาไฟป่าหมอกควันอย่างยั่งยืน

5. พลิกวิกฤตฝุ่น PM2.5 ด้วยเกษตรอินทรีย์แบบมีส่วนร่วม SDGsPGS สู่เศรษฐกิจสีเขียว

6. โครงการการต่อยอดและขยายผลการปรับเปลี่ยนวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร เพื่อลดจุดความร้อน (Hotspot) และฝุ่นละอองขนาดเล็กจิ๋ว (PM2.5) สู่ห่วงโซ่อุปทานในอุตสาหกรรมการผลิตปศุสัตว์ ปีที่ 2

7. สาเหตุการเกิดไฟในที่ดินจัดสรรทำกิน อ.แม่สรวย จ.เชียงราย

8. ระบบเฝ้าระวังและเตือนภัยจากข้อมูลขนาดใหญ่และปัญญาประดิษฐ์แบบผสมผสานเพื่อสนับสนุนการแก้ไขปัญหา PM2.5

9. ศึกษาและจัดทำข้อเสนอเชิงนโยบายในการบริหารจัดการเชิงพื้นที่และขยายผลต้นแบบการปรับระบบเกษตรที่เหมาะสมกับบริบทภูมิสังคม เพื่อแก้ปัญหาการเผาและฝุ่นควัน PM2.5 บนพื้นที่สูงของจังหวัดภาคเหนือตอนบนอย่างยั่งยืน

10. นวัตกรรมด้านเทคโนโลยีสารสนเทศการจัดกลุ่มและคาดคะเนการลุกลามของป่า จากข้อมูลจุดความร้อนประเทศไทยระยะที่ 2

11. การบริจัดการเศษเหลือทิ้งทางการเกษตรเปลือก ซัง และต้นข้าวโพด สำหรับเป็นอาหารสัตรว์เคี้ยวเอื้องเพื่อลดปริมาณการเผาในพื้น hotspot สูง

ทั้งนี้ การดำเนินงานดังกล่าวเป็นกลไกสำคัญในการเชื่อมโยงงานวิจัยและนวัตกรรมกับการแก้ไขปัญหาฝุ่น PM2.5 ในระดับพื้นที่ โดย วช. มุ่งสนับสนุนการนำองค์ความรู้และผลงานวิจัยไปใช้ประโยชน์จริง ผ่านการบูรณาการความร่วมมือระหว่างนักวิจัย จังหวัด และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้เกิดแนวทางการจัดการปัญหาที่เหมาะสมกับบริบทของแต่ละพื้นที่ และขยายผลสู่การแก้ไขปัญหาฝุ่น PM2.5 ในพื้นที่ภาคเหนือตอนบนอย่างเป็นระบบและยั่งยืน